زیبایی در نام شوشتر

شهرهای تاریخی براساس شرایط جغرافیایی یا به دلیل علاقه حُکام وقت با صفتی که درمی یافتند ویا آثاری طبیعی و یا وجود بقعه و بارگاه یا حضور شخصیتی نامگذاری شده اند و باآن ویژگی معرفی وشناخته می شوند و می توان جایگاه تاریخی هر دیار را با توجه به نامش مشخص نمود. ازجمله شهرهای تاریخی می توان شوشتر را نام برد که معنای متفاوت برای وجه تسمیه آن بکار برده اند که هر کدام از معانی نشانی از دیرینگی و عظمت وشکوه این شهر دارد.برای پی بردن به این مقوله ودرک درست از مفهوم نام لازم است به تاریخ حیات مورخان توجه نمود تا علاوه برشناخت تاریخی بتوان به درستی موضوع بیشتر پرداخت.در سفرنامه‌های بسیاری از شوشتر یاد شده‌است و نام شوشتر نیز در طول تاریخ جهان گیر بوده‌است. در متون تاریخی غرب (روم و یونان باستان) شوشتر را با Šurkutir می‌شناسند. همچنین در جهان عرب شوشتر را با نام «تستر» می‌شناسند حمزه اصفهانی (۲۷۰-۳۵۱ در اصفهان) لغت نویس و مورخ ایرانی معنای شوشتر راخوبتر می داند؛ و می گوید چون شهر شوش رو به ویرانی می‌رفت، در شش فرسنگی بنا شد که خوش‌آب‌وهواتر و حاصلخیزتر از شوش بود و آن را شوشتر یعنی از شوش بهتر نامیدند.

حمدالله مستوفی(۶۸۰-۷۴۰ در قزوین) درکتاب نزهت‌القلوب با موضوع جغرافیا می‌نویسد: برخی اصل واژه شوشتر را «ششدر» احتمال دادند. آن بدین دلیل بوده که این شهر دارای شش دروازه بوده که عبارت‌اند از: ماپاریان،دسبول،آدینه،لشکر،مقام علی،گرگر

می گویندبعضی منابع از آن با «شه‌شاتر» یعنی شهر شاه نام برده اندکه در آثارتاریخی یافت نشد! برخی از مورخان بر این باورند که نام شوشتر از واژه شوشا یا سوسا یعنی مطبوع و دلپسند گرفته شده‌است وبا نظر حمزه اصفهانی نزدیک است.دراطراف شهربیدگل کاشان عمارت تارخی وجود دارد به نام شاسوسا که دکتر رقیه بهزادی استاد دانشگاه (متولد۱۳۱۱) شا سوشا را اینگونه تفسیر کرده : “شا” به معنی رییس یا شیخ که بعد از صفویه مریدان زیادی را به خود اختصاص داده است و “سوسا” معرب شوش است که در بسیاری از متون کهن پارسی بر همین معنا آمده است. وسهراب سپهری شعری دارد که در قسمتی از آ ن می گوید:

« شاسوسا » ! « شاسوسا » !

در مه تصویر ها ، قبر ها نفس می کشند

لبخند « شاسوسا » به خاک می ریزد

و انگشتش جای گمشده ای را نشان می دهد: کتیبه ای!

سنگ نوسان می کند

گل های اقاقیا در لالایی مادرم می شکفد: ابدیت در شاخه هاست

کنار مشتی خاک

در دوردست خودم تنها نشسته ام

برگها روی احساسم می لغزند

درمنابعی که مورد استناد پایگاه میراث فرهنگی می باشند نیز معانی مختلفی آورده شده است بعضی معتقدند که شوش به معنای کنارستان، و شوشتر به معنا ی بعداز کُنارستان که با توجه به وجود شهر و روستا به همین نام در حوالی عنبر آباد و جیرفت کرمان و نداشن اندک اشاره به نامی مترادف برای آنها چنین معنایی بعید به نظر میرسد هرچند درخت کُنار(سدر ) فراوان در این منطقه می روید ازدیگر وجوه نامگذاری این شهرزن یزدگرد،که شوشین‌دخت نام داشت، و دو شهر شوشتر و شوش را بنا نهادمی دانند

برخی دیگر معتقدند شوشتر از واژهٔ «شوشدر» به معنای دروازه شوش گرفته شده است.

برخی پیوند واژهٔ شوشتر را با «تشتر»نام ایزد موکل بر باران که با دیو خشکسالی می‌جنگد. می‌دانند .درهر صورت همه این معانی با استناد به منابع نشان می دهد که شوشتر از ابتدا شهر زاده شده است و قدمت بسیاری داردکه اطلاع از مبدأ دشوار است و همه معانی از زیباییهاوتولد می گویند وهیچکدام از زشتی و مرگ معنا نمی گیرد تا بدانیم که نام شوشتر با زیبایی معنا می شود.


 
/ 0 نظر / 10 بازدید